Οι γιορτές είναι μια περίοδος χαλάρωσης, κοινωνικότητας και απόλαυσης του φαγητού. Πλούσια γεύματα, γλυκά, διαφορετικά ωράρια και λιγότερη κίνηση είναι απολύτως φυσικό να αλλάξουν προσωρινά τις διατροφικές μας συνήθειες.
Κι όπως κάθε χρόνο, κάπου εκεί μετά την Πρωτοχρονιά, βομβαρδιζόμαστε από παντού με άρθρα και συμβουλές για detox, εξαντλητικές δίαιτες ή «αποτοξινώσεις» με χυμούς και ροφήματα.
Ας το ξεκαθαρίσουμε: το σώμα μας δε χρειάζεται detox — έχει ήδη τα δικά του, εξαιρετικά αποτελεσματικά συστήματα καθαρισμού. Αυτό που χρειάζεται, είναι επαναφορά στην ισορροπία!
Ο ανθρώπινος οργανισμός διαθέτει ήδη εξαιρετικά αποτελεσματικούς μηχανισμούς αποτοξίνωσης. Το ήπαρ, οι νεφροί, το έντερο και οι πνεύμονες εργάζονται συνεχώς για την απομάκρυνση άχρηστων ή επιβλαβών ουσιών. Κανένα ρόφημα ή πρόγραμμα «αποτοξίνωσης» δεν μπορεί να αντικαταστήσει ουσιαστικά αυτές τις φυσικές λειτουργίες του οργανισμού. Η ισορροπημένη διατροφή, η σωστή ενυδάτωση και ο ποιοτικός ύπνος βοηθούν τα όργανα αυτά να κάνουν άψογα τη δουλειά τους (δείτε περισσότερα εδώ).
Αντίθετα, τα detox:
• συχνά στερούν απαραίτητα θρεπτικά συστατικά,
• ενισχύουν το φαύλο κύκλο περιορισμού και υπερφαγίας,
• προκαλούν προσωρινές αλλαγές (κυρίως απώλεια υγρών),
• επιτείνουν το αίσθημα κόπωσης
• επιβαρύνουν τη σχέση μας με το φαγητό.
Η πραγματική «επανεκκίνηση» έρχεται μέσα από σταθερές, απλές και ρεαλιστικές συνήθειες.
Επιστροφή σε βασική δομή γευμάτων
Μετά τις γιορτές, στόχος δεν είναι να τρώμε λιγότερο, αλλά να τρώμε πιο οργανωμένα. Η επαναφορά σε 3 κύρια γεύματα και 1 – 2 ενδιάμεσα σνακ βοηθά:
• στη ρύθμιση της πείνας,
• στη σταθεροποίηση του σακχάρου,
• στη μείωση του ασυνείδητου τσιμπολογήματος.
Η παράλειψη γευμάτων συνήθως οδηγεί σε τσιμπολόγημα ή αυξημένη κατανάλωση τροφίμων αργότερα μέσα στη μέρα
Επομένως, δεν παραλείπουμε το πρωινό (καθώς έχουμε ήδη συζητήσει εδώ πόσο σημαντικό είναι) και προσπαθούμε να ακολουθούμε τη μέθοδο του πιάτου στο σχεδιασμό των γευμάτων μας!
Εστίαση στην ποιότητα
Η επιστροφή στους ρυθμούς δε χρειάζεται να είναι τιμωρητική. Μικρές, σταθερές αλλαγές είναι πιο αποτελεσματικές από τις απότομες «διορθώσεις».
Αντί για περιορισμούς, επιλέγουμε θρεπτικά και απλά τρόφιμα:
• λαχανικά και φρούτα εποχής,
• ψάρια, θαλασσινά και άπαχα κρεατικά,
• όσπρια,
• αβγά,
• γαλακτοκομικά χαμηλών λιπαρών,
• σύνθετους υδατάνθρακες (προϊόντα ολικής άλεσης, κινόα, βρώμη) και
• καλά λιπαρά (ελαιόλαδο, ξηροί καρποί, αβοκάντο).
Ταυτόχρονα μειώνουμε σταδιακά το αλκοόλ και τα γλυκά, χωρίς απαγορεύσεις. Δεν χρειάζεται να «κόψουμε» ομάδες τροφίμων. Η ισορροπία έρχεται όταν το πιάτο μας περιλαμβάνει ποικιλία.
Άκου το σώμα σου
Μετά από μέρες με τραπέζια, που συχνά περιλαμβάνουν πιο «πλούσια» φαγητά, το σώμα συχνά ζητά ξεκούραση και πιο «ελαφριά» φαγητά. Αυτό σημαίνει ότι προσπαθούμε να επιλέγουμε γεύματα με πιο απλές μαγειρικές παρασκευές και κυρίως ακούμε τα σήματα που μας στέλνει όσον αφορά την πείνα και τον κορεσμό. Τρώμε όταν νιώθουμε πείνα και σταματάμε την κατανάλωση τροφής, όταν νιώθουμε κορεσμό και ικανοποίηση, όχι «φούσκωμα». Αυτή η στάση βοηθά όχι μόνο τη χώνευση, αλλά και τη σχέση μας με το φαγητό.
Ενυδάτωση χωρίς υπερβολές
Το αίσθημα φουσκώματος μετά τις γιορτές συχνά σχετίζεται με αυξημένη κατανάλωση αλατιού, γλυκών και αλκοόλ. Η επαρκής πρόσληψη νερού βοηθά το σώμα να επανέλθει φυσιολογικά. Η αξία και η σημασία της επαρκούς πρόσληψης νερού είναι αναμφισβήτητη, καθώς επηρεάζει τόσο την υγεία μας όσο και το μεταβολισμό, όπως αναλύεται και εδώ.
Δε χρειάζονται ακραίες ποσότητες ή «μαγικά» ροφήματα. Νερό, αφεψήματα και σούπες είναι υπεραρκετά. Μερικοί πρακτικοί τρόποι για να ενισχύσουμε την πρόσληψη νερού είναι (δες περισσότερους εδώ):
• Έχουμε πάντα δίπλα μας ένα μπουκάλι/ποτήρι νερό.
• Δοκιμάζουμε αρωματισμένο ή ανθρακούχο νερό.
• Πίνουμε ένα ποτήρι νερό πριν από κάθε γεύμα. Κάτι τέτοιο, εκτός του ότι θα συνεισφέρει στην καθημερινή κατανάλωση νερού, μπορεί να επηρεάσει και τη θερμιδική πρόσληψη, καθώς έρευνες έχουν δείξει ότι η κατανάλωση νερού πριν τα γεύματα οδηγεί σε κατανάλωση μικρότερης ποσότητας φαγητού λόγω γρηγορότερου κορεσμού.
Βάζουμε κίνηση στην ημέρα μας
Η φυσική δραστηριότητα βοηθά στην ενεργοποίηση του μεταβολισμού, στη βελτίωση της διάθεσης και στην αποβολή της κατακράτησης.
Όμως, δε χρειάζεται να ξεκινήσουμε άμεσα το γυμναστήριο ή έντονη άσκηση. Το κίνητρο δεν πρέπει να είναι «να κάψω ό,τι έφαγα». Αντίθετα, η άσκηση θα πρέπει να αποτελεί μια κίνηση αυτοφροντίδας — περπάτημα, χορός, stretching ή ό,τι μας κάνει να νιώθουμε καλά και στοχεύουμε στα 30 λεπτά άσκησης καθημερινά. Αυτή η αλλαγή νοοτροπίας κάνει τη φυσική δραστηριότητα πιο βιώσιμη μακροπρόθεσμα.
Ύπνος και ρουτίνα — οι αφανείς ήρωες της ισορροπίας
Ο ύπνος επηρεάζει άμεσα την όρεξη, τον κορεσμό, τις λιγούρες και την ορμονική ισορροπία. Επανερχόμαστε σταδιακά στις ώρες ύπνου και αφύπνισης που είχαμε πριν τις γιορτές, και προσπαθούμε να έχουμε τουλάχιστον 7 ώρες ποιοτικού ύπνου κάθε βράδυ.
Η επαναφορά της ρουτίνας δίνει στο σώμα το μήνυμα ότι «όλα επανέρχονται στη θέση τους».
Ρεαλισμός και επιείκεια
Μην προσπαθείς να «εξαφανίσεις» τις γιορτές με ένα πρόγραμμα – σοκ. Οι αλλαγές που κρατούν είναι αυτές που γίνονται φυσικά και αβίαστα. Απέφυγε τις πολύ εξαντλητικές δίαιτες και την απότομη μείωση θερμίδων, καθώς κάτι τέτοιο μόνο αρνητικά αποτελέσματα μπορεί να έχει τόσο στον οργανισμό όσο και στην όρεξη και τη διάθεσή σου! Δοκίμασε τεχνικές ενσυνείδητης διατροφής και να θυμάσαι ότι αυτό που μετρά είναι η κατεύθυνση, όχι η τελειότητα. Ο στόχος είναι η ισορροπία!
Ζήτησε υποστήριξη αν χρειάζεται
Αν νιώθεις ότι χρειάζεσαι κατεύθυνση, υποστήριξη ή ένα πιο δομημένο πλάνο, μη διστάσεις να απευθυνθείς σε έναν επαγγελματία διαιτολόγο με άδεια ασκήσεως επαγγέλματος. Θα σε βοηθήσει να φτιάξεις ένα πρόγραμμα διατροφής που ταιριάζει στις ανάγκες, τους στόχους και την καθημερινότητά!
Η ισορροπία μετά τις γιορτές επιτυγχάνεται με συνειδητές επιλογές, σταδιακή επανένταξη υγιεινών τροφών και φυσική δραστηριότητα, χωρίς ακραίες δίαιτες ή «detox».
Ας μην ξεχνάμε ότι οι γιορτές είναι ένα μικρό κομμάτι του έτους και δεν ακυρώνουν τη συνολική μας προσπάθεια. Με ηρεμία, συνέπεια και καλοσύνη προς τον εαυτό μας, μπορούμε να επανέλθουμε φυσικά και ουσιαστικά σε μια ισορροπημένη καθημερινότητα, η οποία χτίζεται από τις επιλογές που κάνουμε τις περισσότερες ημέρες του χρόνου.